ÖZGÜRLÜĞE BÜYÜK DARBE

7 AYDA 180 DERECE ÇARK

Taraf gazetesinden Adnan Keskin’in haberine göre; hükümet geçen mart ayında 17-25 aralık operasyonlarını engellemek, kendilerine yakın işadamlarını korumak için ÖYM’lerin kaldırılması, tutuklamaların zorlaştırılması gibi düzenlemeler içeren bir yargı paketi çıkarmıştı. Dinleme izleme, el koyşma vb.tedbirler için oybirliği şartı ve somut delile dayalı kuvvetli suç şüphesi kriteri getirmişti. Ardından ise Haziran ayındaki torba yasayla kaldırdığı ÖYM’lerin yerine yetkileri çok tartışmalı sulh ceza hakimliklerini kurmuş ve buralara hükümete çok yakın isimleri atamıştı. Kobani eylemlerinden sonra hükümetten ‘iç güvenlik reformu’ adıyla sert bir paket beklenirken, sürpriz yargı paketi geldi. Hükümet bu yakın geçmişi ve öncesini de aratacak sert yargı paketini şimdi; cemaatin HSYK’daki egemenliğini kırdığı ve kendi gücünü artırdığı 12 Ekim seçimlerin hemen ertesinde gündeme getirmesi ise dikkat çekti. Paket, daha önce tartışmalı MİT kanunu teklifinde de imzası bulunan AKP’li vekiller Ramazan Can ve Recep Özel tarafından meclis başkanlığına sunuldu. Paket, TCK ve CMK’da esaslı değişiklikler getiriyor. Tümü tartışmalı bu düzenlemeler ve muhtemel sonuçları özetle şöyle: CMK’nun “Şüpheli ve sanıkla ilgili arama” başlıklı maddesindeki değişiklik ile şüpheli ve sanıkların ev, işyeri ve eşyalarının aranabilmesi için “Somut delil” aranmayacak. Hakimler ‘somut delil yok’ diyerek askerin-polisin özel ve genel arama taleplerine hayır diyemeyecek.

KÜRTLER-CEMAAT HERKES

Tüm muhalif kesimleri hedef alan paketle hükümetin önceki yargı paketleriyle kapsamını daralttığı dinleme-izleme-el koyma vb.tedbirlerin uygulanacağı katalog suçlar kapsamı yeniden genişletildi. Kapsama, Cemaate ve Kürtlere, daha önce Gezi eylemcilerine yöneltilen “Anayasayı ihlal”, “yasama organına karşı suç”, “hükümete karşı suç”, “Hükümete karşı silahlı isyan”, “silahlı örgüt”, “silah sağlama” ve “suç için anlaşma” soruşturmaları da alındı. Buna göre, dinleme-izleme dahil tedbirlere başvurulabilecek. Yani asker-polis darbe vb.suçlamayla hedef yaptığı kesimleri dinlemekle kalmayıp onları kamerayla izleyip kayda alabilecek, ayrıca içlerine ajan da sokabilecek. Dinleme-izleme dahil tedbirlere başvurulabilecek TCK’daki katalog suçlar yeniden ve şöyle sıralandı:

» DEVLETİN GÜVENLİĞİNE KARŞI SUÇLAR: Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmak, düşmanla işbirliği yapmak, devlete karşı savaşa tahrik, temel milli yararlara karşı hareket, yabancı devlet aleyhine asker toplama, askeri tesisleri tahrip ve düşman askeri hareketleri yararına anlaşma, düşman devlete maddi ve mali yardım.

» ANAYASAL DÜZENE VE DÜZENİN İŞLEYİŞİNE KARŞI SUÇLAR: Anayasayı ihlal, yasama organına karşı suç, hükümete karşı silahlı isyan, bu suçlar için örgüt kurmak. Halen mallara ve hak-alacaklara el koyma yaptırımı TCK’daki “silahlı örgüt” veya “örgüte silah sağlama” suçlarıyla ilgili uygulanırken, artık kapsama öncelikle Kürtlerin ve Cemaatin muhatap olduğu “Anayasayı ihlal”, “yasama organına karşı suç”, “hükümete karşı suç”, “Hükümete karşı silahlı isyan”, “silahlı örgüt”, “silah sağlama” ve “suç için anlaşma” soruşturmaları da dahil edildi. Buna göre yargı, hedef yaptığı kesimlerin mallarına el koyabilecek.

SOSYAL MEDYA HEDEF OLDU

Tehdit suçunda cezalar artırılarak tutuklamanın önü açıldı. Bu yeni düzenleme, hükümeti sosyal medyada sert sözlerle eleştirenleri de kapsayacak. Mevcut mevzuata göre, tutuklama kararları ancak üst sınırı iki yıl ve üzerinde olan suçlarda uygulanıyor. Hükümet ise paketinde klasik tehdit suçunda ceza üst sınırını 2 yıla çıkardı, yani tutuklama kapsamına aldı. Bununla yetinmedi, kamu görevlisini görevinden dolayı tehdit veya kamu görevlisinin nüfuzunu kullanarak tehdit suçunu işlemesi halinde ise 2 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası getirildi. Buna göre paket yasalaşırsa, Cumhurbaşkanı, başbakan veya bakanları ya da güvenlik kuvvetlerini açıktan ya da sosyal medya üzerinden sert şekilde eleştirenler, ‘tehdit’ suçlamasıyla tutuklanma tehdidiyle yüz yüze kalacak. Yeni düzenlemenin bir hedefi de 17/25 aralık yolsuzluk soruşturmalarında da görev yapan eski Ergenekon savcısı Zekeriya Öz olarak gösterildi. Öz hakkında twitter’da hükümeti tehdit ettiği gerekçesiyle suç duyuruları bulunuyor.

POLİSE TEHDİDE BEŞ YIL

AKP’nin teklif paketi, toplumsal muhalefetin sokakta görünmesini zorlaştıracak hükümler de taşıyor. Siyasilere de uygulanabilecek tehdit maddesine eklenen yeni fıkralar ile öncelikle kamu görevlisini askere-polise-vali-kaymakama vb.lerine karşı işlenecek tehdit suçunun cezası artırıldı. Tehdit suçunun kişinin yerine getirdiği kamu görevi nedeniyle işlenmesi halinde ceza 5 yıla kadar çıkacak.

SAVUNMA HAKKINA TIRPAN

Paket, savunma hakkına da zarar veriyor. Yeni dönemde avukatlar, müvekkillerinin dosyalarına ulaşmakta ve onları gereği gibi savunmakta hayli zorlanacak. Çünkü, AKP’nin teklifi yasalaştığında, avukatların dosya içeriğini incelemesi veya belgelerden örnek alma yetkisi “Soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebileceği” gerekçesiyle savcının istemi üzerine hakim kararıyla kısıtlanabilecek.

TEK ÖZEL HÂKİM HERKESE YETER

Paketteki en tehlikeli düzenlemelerden biri de kaldırılan ÖYM’lerin yerine görevlendirilen sulh ceza hakimliklerinin tartışmalı yetkilerinin daha da artırılması oldu. Birçoğu AKP’ye ve Erdoğan’a güzellemelerde bulunan ve iktidara yönelen soruşturmaları etkisiz kılan hakimlerden seçilen özel yetkili sulh ceza hakimleri, artık sadece kendi görev yaptığı illerle de sınırlı kalmayacak ve ülke genelinde diğer illeri de kapsayan kararlar alabilecek.