'İslam İçin En İyi Rejim O…'

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İlahiyatçı-Yazar İhsan Eliaçık, encompassingcrescent.com ile gerçekleştirdiği söyleşide kendisine yöneltilen soruya şu yanıtı verdi: ” Böyle bir rejim daha gelmemiştir, ama otoriter ve totaliter bir rejim olmasındansa demokratik, özgürlükçü sistem en yakındır. Benim görüşüme göre İslam’ın ekonomi- politik görüşü çağımızda özgürlükçü sosyalizme daha yakındır. Sosyalizmin de kapitalizmin de kökten bir eleştiriye tabi tutulması gerektiğini düşünüyorum. Marksizm’in de sosyalist deneyimlerin de eleştirilmesi gerekiyor, diğer taraftan kapitalizmin zaten eleştirilmesi gerekiyor. Benim görüşüm siyasi olarak liberal, ekonomik olarak sosyal, kültürel olarak da dindarım, 14 asırdır süre gelen İslam kültürünün hurafelerden arındırılarak korunmasından ve sonraki nesillere aktarılmasından yanayım. İslam’a taban tabana zıt yorumlarla adeta İslam’ın altı üstüne getirilmektedir. Şimdi burada iki kelime var: Biri demokratik diğeri özgürlükçü… İslam’ın demokratik olması, İslam’ın demokratik boyutları, yönleri ve İslam’ın özgürlükçü olması ne demektir? 

Demokrasi kelimesi demos kökünden geliyor ve halk demek. Mahalle halkı demek. Eski Yunan’da Atina’da bir tartışma vardı. Yöneten kim olmalı diye. Genos yani soylu tarafından mı yoksa demos yani halk tarafından mı? Atina soy bağına mensup krallar tarafından yönetilmeli diyenler Genoscuydu, genetik kökünden geliyor. Buna karşı Atina’yı yönetecek olanlar demos tarafından yani halk tarafından atanmalıdır diyenler vardı. Bir müddet sonra buna uygun reformlar yapıldı ve mahalle halkı sırayla Atina’yı yönetmeye başladı. Bu yönetime katılma faaliyeti sonraki dönemde demokrasi olarak gelişti ve daha sonra siyasal literatüre girdi. Demek ki demokrasi demek halkın yönetime katılması, halka sormak demek.

Bunu İslam dünyasına aktardığımızda Arapça deyimi Cumhur’dur. Cumhur da mahalle halkı, ortalama vatandaş demektir. Demos’un karşılığı Cumhur’dur. Cumhuriyet de buradan geliyor, halkın yönetime katılması anlamına geliyor. Burada ki yönetim sadece bir ülke yönetimi değil. Aile için düşünürseniz ailenin tüm üyelerinin yönetime katılması, mahalle için düşünürseniz tüm mahallenin yönetime katılmasıdır.

Eski Yunan’dan beri bu şekildedir. Eğer bir kişi yönetirse buna monarşi, bir grup yönetirse buna oligarşi, halk yönetirse buna da demokrasi deniyor. Şimdi İslam’ın demokratik yorumu dediğiniz zaman, İslam’ın yönetim meselelerinde halkı yönetime katarak, bir idare ortaya koyması anlamına geliyor. İslam’da halk yönetime nasıl katılacak? İslam tarihine baktığımızda demokrasi değil de monarşi veya oligarşiye benzer yönetimler olduğunu görüyoruz. Mesela bir kişi sultan oluyor, sultanın yerine oğlu geçiyor, o ölüyor onun oğlu geçiyor, o ölüyor ötekinin oğlu geçiyor. Bu böyle Emeviler, Abbsiler, Osmanlılar boyunca sürmüş, gitmiş.

Demek ki İslam dünyasında bir demokrasi sözkonusu olmamış. Sultanlık idaresi, padişahlık idaresi olmuş. Nasıl olur peki? Kur’an böyle mi istiyordu? Peygamberimiz Medine’de bu şekilde mi yapılmasını istemişti? Nasıl olursa İslam’ın özünde demokratik bir ruh varken, cumhuri bir ruh varken bütün bir İslam tarihi saltanat tarihi olur? Sultanların tarihi olur? Burada bir yanlışlık olduğu apaçık ortada.”