40,2607$% 0.13
46,7252€% 0.08
53,9495£% 0.21
4.320,96%0,56
3.334,69%0,33
10.219,40%-0,06
2 Mart sabahı Tahran’da 45 yıllık rejimin en mahrem koridorları sarsıldı. Ali Hamaney’in ölümüyle başlayan hiyerarşik kırılma, sığınaktaki üst düzey generallerin infazıyla kaosa dönüştü. Şimdi tüm dünya tek bir soruya odaklandı: İran’ın yeni dini lideri kim olacak?
ABD ve İsrail’in ortaklaşa yürüttüğü “Destansı Gazap” operasyonu, sadece askeri bir saldırı değil, İran’ın komuta yapısını felç etmeye yönelik koordineli bir tasfiyeydi. Cumartesi gecesi Hamaney’in ölümüyle başlayan süreçte, Pazar sabahı 3 kişilik geçici bir yürütme konseyi kurulduğu duyuruldu. Ancak anayasal sürece göre, yeni dini liderin seçimi 88 üyeli Uzmanlar Meclisi’nin elinde.
Bu noktada en kritik isim, Hamaney’in en büyük oğlu Mücteba Hamaney. Yıllardır babasının halefi olarak hazırlanan Mücteba, özellikle İslam Devrim Muhafızları (İDMC) içindeki komutanlarla kurduğu yakın bağlarla biliniyordu. Ancak “Destansı Gazap” operasyonunda, Mücteba’nın en güvendiği ve sığınakta yanında bulunan birçok üst düzey komutanın öldürülmesi, iç güç dengelerini altüst etti.
88 üyeli Uzmanlar Meclisi‘nin önündeki en büyük engel ise Anayasa Koruma Konseyi. 12 üyeden oluşan bu organın 6 üyesi doğrudan dini lider tarafından atanırken, diğer 6 üyesi yargı başkanı (yine dini lider tarafından atanır) tarafından önerilir. Bu durum, Hamaney’in ölümünden sonra bile sistemin kendi kendisini koruyacak şekilde kurgulandığını gösteriyor. Mücteba’nın adaylığı veya meclisin kapalı kapıları ardındaki oylama süreci, önümüzdeki birkaç gün içinde İran’ın ya topyekün teslim olacağını ya da daha sert bir askeri vesayete gireceğini belirleyecek.
[YÜZDEYÜZHABER ANALİZ]:
Burada asıl “makasın açıldığı” nokta, rejimin anayasal süreklilik maskesi ile sahadaki askeri gerçeklik arasındaki çatışmadır. Hamaney, kurduğu 12 kişilik denetleme mekanizmasıyla halefini (Mücteba) garantiye almış gibi görünüyordu. Ancak operasyon, bu mekanizmanın “yakıtı” olan Devrim Muhafızları komuta kademesini imha etti. Okuyucu şunu görmeli: İran’da şu an bir “din adamı” seçimi değil, hayatta kalan düşük rütbeli subaylar ile anayasal kurumlar arasında bir yaşam savaşı yaşanıyor. Mücteba’nın isminin zayıflaması, İran’ın bir “aile hanedanlığından” ziyade bir “askeri cuntaya” dönüşme ihtimalini masaya yatırmıştır.
Halk oylamasıyla 8 yıllık dönemler için seçilen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi, kapalı oturumla yeni lideri belirler. Ancak adayların Anayasa Koruma Konseyi tarafından onaylanması şarttır.
Babasının kurduğu sistem onu işaret etse de, gücünü aldığı ana damar olan Devrim Muhafızları’nın üst düzey komutanlarının son saldırılarda öldürülmesi, Mücteba’yı siyasi olarak “korumasız” bıraktı.
Bu 12 üyeli yapı, Uzmanlar Meclisi üyelerini ve lider adaylarını denetler. Sistemin “sigortası” olarak görev yapar ve doğrudan dini lidere bağlıdır.
Haberin yayılmasıyla birlikte Tahran başta olmak üzere büyük şehirlerde ve yurt dışındaki İranlılar arasında kutlamalar görülürken, Trump’ın “hükümeti ele geçirme” çağrısı protestoların ivmesini artırdı.
YÜZDEYÜZHABER EKİBİ
Kaynaklar: * Beyaz Saray Resmî Açıklaması
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Raporları
İran Devlet Haber Ajansı (IRNA) Bildirileri
Uzmanlar Meclisi Seçim Yasası Metni
Wall Street’te Kırmızı Alarm: İran’ın ‘Dijital Nükleer’ Planı Sızdı!
1
Petrol darboğazı patlıyor mu? Nisan için korkutan senaryo
1498 kez okundu
2
Bill Gates’ten Korkutan Tahmin: “4 Yıl İçinde Yeni Bir Pandemi Olasılığı %15”
896 kez okundu
3
Fas Kralı’ndan Kurban Yasağı: “Pazarlara Baskın, Halka Kesmeme Çağrısı!”
761 kez okundu
4
Papa Leo’dan Trump’a Tarihi Rest: Senden Korkmuyorum
680 kez okundu
5
Gizemli Füze Testi: Hindistan’dan Türkiye’ye Tehlikeli Mesaj mı?
662 kez okundu
Kahramanmaraş okul saldırısı nasıl oldu? Türkiye’yi sarsan olayda son durum
AK Parti Oy Kaybı Sürüyor mu? Son Anketler Ne Gösteriyor?
İran’ın Nükleer Kozu Masada! 450 Kiloluk Gizli Tehlike
Otobüste İkram Devri Bitiyor mu? Ücretsiz Menü Yerine Paralı Satış
Yunanistan Sınırında Paralı Asker Dehşeti! Göçmenleri Türkiye’ye İtiyorlar
Küresel Enerji Krizi Kapıda! 6 Kritik Uyarı Dünyayı Sarstı
Beylikdüzü Belediyesi KBRN Eğitimi Aldı! İstanbul’da Bir İlk Gerçekleşti?
Papa Leo’dan Trump’a Tarihi Rest: Senden Korkmuyorum
Seçim Anketlerinde CHP Öne mi Geçti? Son 1 Yılın Ortalaması Ne Gösteriyor?
Yılmaz Özdil Neden Ayrıldı? “Akın Gürlek” Krizi İddiası Ne?
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.
Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.