40,2607$% 0.13
46,7252€% 0.08
53,9495£% 0.21
4.320,96%0,56
3.334,69%0,33
10.219,40%-0,06
2 Mart sabahı Tahran’da 45 yıllık rejimin en mahrem koridorları sarsıldı. Ali Hamaney’in ölümüyle başlayan hiyerarşik kırılma, sığınaktaki üst düzey generallerin infazıyla kaosa dönüştü. Şimdi tüm dünya tek bir soruya odaklandı: İran’ın yeni dini lideri kim olacak?
ABD ve İsrail’in ortaklaşa yürüttüğü “Destansı Gazap” operasyonu, sadece askeri bir saldırı değil, İran’ın komuta yapısını felç etmeye yönelik koordineli bir tasfiyeydi. Cumartesi gecesi Hamaney’in ölümüyle başlayan süreçte, Pazar sabahı 3 kişilik geçici bir yürütme konseyi kurulduğu duyuruldu. Ancak anayasal sürece göre, yeni dini liderin seçimi 88 üyeli Uzmanlar Meclisi’nin elinde.
Bu noktada en kritik isim, Hamaney’in en büyük oğlu Mücteba Hamaney. Yıllardır babasının halefi olarak hazırlanan Mücteba, özellikle İslam Devrim Muhafızları (İDMC) içindeki komutanlarla kurduğu yakın bağlarla biliniyordu. Ancak “Destansı Gazap” operasyonunda, Mücteba’nın en güvendiği ve sığınakta yanında bulunan birçok üst düzey komutanın öldürülmesi, iç güç dengelerini altüst etti.
88 üyeli Uzmanlar Meclisi‘nin önündeki en büyük engel ise Anayasa Koruma Konseyi. 12 üyeden oluşan bu organın 6 üyesi doğrudan dini lider tarafından atanırken, diğer 6 üyesi yargı başkanı (yine dini lider tarafından atanır) tarafından önerilir. Bu durum, Hamaney’in ölümünden sonra bile sistemin kendi kendisini koruyacak şekilde kurgulandığını gösteriyor. Mücteba’nın adaylığı veya meclisin kapalı kapıları ardındaki oylama süreci, önümüzdeki birkaç gün içinde İran’ın ya topyekün teslim olacağını ya da daha sert bir askeri vesayete gireceğini belirleyecek.
[YÜZDEYÜZHABER ANALİZ]:
Burada asıl “makasın açıldığı” nokta, rejimin anayasal süreklilik maskesi ile sahadaki askeri gerçeklik arasındaki çatışmadır. Hamaney, kurduğu 12 kişilik denetleme mekanizmasıyla halefini (Mücteba) garantiye almış gibi görünüyordu. Ancak operasyon, bu mekanizmanın “yakıtı” olan Devrim Muhafızları komuta kademesini imha etti. Okuyucu şunu görmeli: İran’da şu an bir “din adamı” seçimi değil, hayatta kalan düşük rütbeli subaylar ile anayasal kurumlar arasında bir yaşam savaşı yaşanıyor. Mücteba’nın isminin zayıflaması, İran’ın bir “aile hanedanlığından” ziyade bir “askeri cuntaya” dönüşme ihtimalini masaya yatırmıştır.
Halk oylamasıyla 8 yıllık dönemler için seçilen 88 üyeli Uzmanlar Meclisi, kapalı oturumla yeni lideri belirler. Ancak adayların Anayasa Koruma Konseyi tarafından onaylanması şarttır.
Babasının kurduğu sistem onu işaret etse de, gücünü aldığı ana damar olan Devrim Muhafızları’nın üst düzey komutanlarının son saldırılarda öldürülmesi, Mücteba’yı siyasi olarak “korumasız” bıraktı.
Bu 12 üyeli yapı, Uzmanlar Meclisi üyelerini ve lider adaylarını denetler. Sistemin “sigortası” olarak görev yapar ve doğrudan dini lidere bağlıdır.
Haberin yayılmasıyla birlikte Tahran başta olmak üzere büyük şehirlerde ve yurt dışındaki İranlılar arasında kutlamalar görülürken, Trump’ın “hükümeti ele geçirme” çağrısı protestoların ivmesini artırdı.
YÜZDEYÜZHABER EKİBİ
Kaynaklar: * Beyaz Saray Resmî Açıklaması
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) Raporları
İran Devlet Haber Ajansı (IRNA) Bildirileri
Uzmanlar Meclisi Seçim Yasası Metni
Wall Street’te Kırmızı Alarm: İran’ın ‘Dijital Nükleer’ Planı Sızdı!
KÜRESEL DENKLEM
Trump’ın Son Tehditleri: Dünya Ekonomisi Büyük Bir Ticaret Savaşına mı Hazırlanıyor?
1
Bill Gates’ten Korkutan Tahmin: “4 Yıl İçinde Yeni Bir Pandemi Olasılığı %15”
874 kez okundu
2
Fas Kralı’ndan Kurban Yasağı: “Pazarlara Baskın, Halka Kesmeme Çağrısı!”
738 kez okundu
3
Gizemli Füze Testi: Hindistan’dan Türkiye’ye Tehlikeli Mesaj mı?
641 kez okundu
4
Maduro Operasyonunda “Görünmez Silah” Şoku: Burun Kanaması ve Beyin Sarsıntısının Perde Arkası
623 kez okundu
5
İran’da Devrim Muhafızları’na “Vur” Emri: Hamaney’in Sertleşme Stratejisinin Perde Arkası
595 kez okundu
Erhan Afyoncu kimdir? Akademik kariyeri ve görevleri neler?
Kubilay Kaan Kundakçı cinayeti nasıl işlendi? ‘Bağcılar Çocuğu…’
Kapitalizm gerçekten krize mi giriyor? Küresel sistem çöküyor mu?
Kıvanç Tatlıtuğ aslen nereli? Kökeni ve aile geçmişi ne?
Canan Karatay hangi diyeti savunuyor? Sağlıklı beslenme sırları ne?
Cem Yılmaz nasıl ünlü oldu? Leman Kültür’den zirveye uzanan yol
Aziz Sancar Nobel Ödülünü Nasıl Kazandı? Bilim Dünyasını Değiştiren Keşif Ne?
Abdullah Çatlı kimdir? Susurluk kazası neleri değiştirdi
Ekonomik Kriz Nasıl Başlar? Büyük Çöküşün Perde Arkası
Devlet Neden Para Basamaz? Ekonomik İntiharın Perde Arkası
Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.