12. Yargı Paketi ile dev yaptırımlar.. Üst sınır 18 yıla çıkıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Adalet Bakanlığı, toplamda 19 ayrı yasada köklü değişiklikler öngören 59 maddelik 12’nci Yargı Paketi taslağını tamamlayarak Türkiye’nin gündemine bomba gibi düşürdü. Çocuk suçlarına verilen cezaların artırılmasından sosyal medyaya kimlik doğrulama zorunluluğuna kadar geniş bir alanı kapsayan taslak yasa, adli sistemde yeni bir dönemi başlatıyor. Meclis komisyonlarına gelmesi beklenen paketin içeriğindeki sert yaptırımlar ise şimdiden büyük tartışmaların fitilini ateşledi.

Çocuk suçlarında hapis cezası artıyor: Üst sınır 18 yıla çıkarıldı!

Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni yasa taslağında özellikle “suça sürüklenen çocuklar” (SSÇ) olarak tanımlanan çocukların işlediği ağır suçlara yönelik cezaların tırmandırılması en dikkat çekici reform oldu. Türk Ceza Kanunu’ndaki mevcut düzenlemelere göre 12-15 yaş grubundaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda en fazla 15 yıl hapis verilebilirken, yeni taslakla bu üst sınır 18 yıla kadar yükseltiliyor.

Aynı yaş grubunda müebbet hapis yerine verilen 9-11 yıl aralığındaki cezalar 10-12 yıl aralığına çıkartılırken, süreli hapis cezalarındaki indirim sonrası üst sınır ise 7 yıldan 9 yıla esnetiliyor. 15-18 yaş grubundaki çocuklar için de ceza indirim oranları düşürülerek ağırlaştırılmış müebbet cezalarında üst sınır 24 yıldan 27 yıla, müebbet yerine verilen cezalar ise 15-18 yıl aralığına çekiliyor.

Ayrıca kasta dayalı kusurun ağırlığı, suçun işleniş şekli ve sabıka durumu gibi kriterler göz önüne alınarak, hâkimlere 15-18 yaş grubundaki çocuklar için bazı ağır suçlarda ceza indirimi uygulamama yetkisi tanınıyor. İnfaz rejiminde de değişikliğe gidilerek ağır suçlarda 15 yaş altı çocuklara uygulanan “1 günün 2 gün sayılması” kuralı tamamen kaldırılarak 1 gün 1 gün esasına geri dönülüyor.

Ebeveyn ihmaline ağır hapis: Silahını koruyamayan yandı!

Taslak, Kahramanmaraş’ta 14 yaşındaki bir çocuğun babasının silahlarını alarak okulda saldırı düzenlemesi olayına atıfla ebeveyn sorumluluklarını en üst seviyeye çıkarıyor. Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçunda cezaların alt sınırı 1 aydan 3 aya, üst sınırı ise 1 yıldan 2 yıla yükseltiliyor.

Çocuğun güvenliğini ağır tehlikeye sokan durumlarda ebeveynlere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülürken, ebeveyn ihmali nedeniyle çocuğun cinayet gibi ağır suçlara yönelmesi durumunda şikayet şartı aranmaksızın ceza artırımına gidilecek. Silah güvenliği konusunda da sert adımlar atan taslağa göre, silahını ihmal sonucu başkasının veya çocuğun kullanımına açan kişilere 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası verilecek; yivsiz tüfeğin çocuğa verilmesi de başlı başına 1-3 yıl hapis cezası gerektiren bağımsız bir suç sayılacak.

Sosyal medyaya kimlik doğrulama ve VPN kısıtlaması geliyor

Milyonlarca kullanıcısı bulunan Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi küresel devlere Türkiye’deki kullanıcıları için kimlik doğrulama sistemi kurma zorunluluğu getiriliyor. Platformlara bu altyapıyı kurmaları için 9 aylık bir geçiş süresi tanınırken, elde edilen temel kullanıcı bilgilerinin BTK’ya bildirilmesi şart koşuluyor.

Kullanıcılar vatandaşlık numarası gibi ek kişisel bilgileri şirketlerle paylaşmaya zorlanmayacak ancak katalog suçlardaki soruşturmalarda kullanıcı bilgileri adli makamlarla paylaşılmak zorunda olacak. Ayrıca, engelli içeriklere erişim sağlayan ve kullanıcı gizliliği sunan VPN (Sanal Özel Ağ) servisleri de 5651 sayılı yasa kapsamına alınarak diğer elektronik haberleşme servisleriyle benzer ağır yükümlülük ve yaptırımlara tabi tutulacak.

IBAN kiralayanlara bağımsız suç: Cinsiyet değişikliğine 25 yaş sınırı!

Son dönemde banka hesaplarını başkalarına kullandırarak dolandırıcılık suçuna aracılık eden “IBAN mağdurları” için de tarihi bir düzenleme yapılıyor. “IBAN kiralama” uygulaması dolandırıcılığa iştirak şartı aranmaksızın bağımsız bir suç haline getirilerek, hesap bilgilerini haksız kazanç amacıyla başkasına açanlara 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası getiriliyor. Bu sayede IBAN’ını kullandıranlar cezası çok daha yüksek olan nitelikli dolandırıcılıktan yargılanmayacak ve madde yasalaşırsa cezaevindeki binlerce hükümlünün tahliyesi beklenecek.

Cinsiyet değişikliği süreçlerinde ise yaş sınırı 18’den 25’e çıkarılırken evli olmama kriterine ek olarak “çocuk sahibi olmama” şartı da getiriliyor. Sağlık kurulu raporlarının yalnızca Sağlık Bakanlığı’nca belirlenen tam teşekküllü eğitim ve araştırma hastanelerinden, en az üçer ay arayla yapılacak dört ayrı değerlendirmeyle alınması zorunlu oluyor. Yasal şartlara aykırı tıbbi müdahale yapanlara 3-7 yıl hapis, sürece izin verenlere ise 1-3 yıl hapis cezası verilecek. Ayrıca, aynı cinsiyetteki kişilerin nişan veya evlilik töreni yapması suç kapsamına alınarak 1 yıl 6 aydan 4 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.

Boşanma süreçleri hızlanıyor: Nafaka süre hesabı tamamen değişti!

Yeni paketle birlikte boşanmış kadının yeniden evlenebilmesi için beklemek zorunda olduğu mahkeme kararı şartı tarihe karışıyor; resmi sağlık raporu alan kadınlar doğrudan evlendirme dairesine başvurabilecek. Boşanma davalarında ağır kusur şartı aranmadan, evlilik birliğinin temelinden sarsıldığının tespiti halinde boşanma kararı verilebilecek. En az bir yıl süren evliliklerde nafaka, velayet ve mal paylaşımı gibi konularda uzlaşma sağlanamasa dahi boşanma gerçekleştirilecek, bu çekişmeli konuların yargılaması ayrı dosyalarda sürdürülecek.

Yoksulluk nafakasındaki o çok tartışılan süre hesabı da tamamen siliniyor. Yeni modele göre nafaka süresi, en az 5 yıl olmak üzere evlenme tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki sürenin yarısı kadar hesaplanacak. Örneğin 10 yıllık bir evlilikte en fazla 5 yıl nafaka ödenecek. Sadece nafaka alacaklısının sağlık durumu, ileri yaşı veya çalışamayacak durumda olması halinde, belirlenen sürenin bitiminden itibaren en geç bir yıl içinde başvurmak şartıyla daha uzun süre nafaka bağlanabilecek.

YÜZDEYÜZHABER Analiz/Perde Arkası

Yargı Paketi taslağının sızan 59 maddelik içeriği, Türkiye’de devlet refleksinin kamusal güvenliği, aile yapısını ve dijital egemenliği korumak adına son yılların en sert adli kapanmasını başlattığını göstermektedir. Yüzdeyüzhaber olarak bu paketi analiz ettiğimizde; karşımızda sadece cezaları artıran kuru bir kanun metni değil, değişen sosyolojik dezenformasyona karşı geliştirilmiş katı bir devlet stratejisi durmaktadır. Kahramanmaraş’taki okul saldırısından yola çıkılarak çocuk suçlarında ebeveyn ihmalinin şikayete bağlı olmaksızın hapisle cezalandırılması ve silah sahiplerine getirilen ağır sorumluluklar, sivil silahlanma ve denetimsiz aile modellerine karşı çekilmiş çok net bir resttir.

Siyasi ve ideolojik olarak en büyük kavga ise şüphesiz sosyal medyaya getirilen kimlik doğrulama, VPN kısıtlamaları ve LGBTİ+ bireylerin cinsiyet değişikliği ile merdiven altı evlilik törenlerine getirilen hapis cezaları üzerinden kopacaktır. Devlet, dijital dünyadaki anonimliği BTK eliyle kontrol altına alarak siber suçların önüne geçmeyi hedeflerken, muhafazakar aile yapısını koruma misyonunu ceza kanununun keskin maddeleriyle tahkim etmektedir. Öte yandan, IBAN kiralayanların nitelikli dolandırıcılık kıskacından kurtarılarak bağımsız suç kapsamına alınması, cezaevlerindeki binlerce finansal cehalet kurbanının tahliyesini sağlayacak rasyonel bir rahatlatmadır. Nafaka süresinin evlilik yılının yarısına endekslenmesi ve boşanma davalarının çekişmeli süreçlerden arındırılarak hızlandırılması ise adliye koridorlarında biriken milyonlarca dosya yükünü eritmek için atılmış en gerçekçi adımdır. Bu paket meclis genel kuruluna geldiğinde, Türkiye uzun süre sivil özgürlükler ile kamusal otoritenin sınırlarını tartışacaktır.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

12. Yargı Paketi ne zaman yürürlüğe girecek?

Yargı Paketi taslağı şu an Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanmış olup, önce TBMM ilgili komisyonunda görüşülecek, ardından komisyondan geçerse TBMM Genel Kurulu’nda oylanarak yasalaşacaktır; komisyona geleceği net tarih henüz bilinmemektedir.

Sosyal medyaya kimlik doğrulaması nasıl yapılacak?

Yasa çıktıktan sonra Instagram, X, TikTok ve YouTube gibi platformların Türkiye’deki kullanıcıları için kimlik doğrulama sistemi kurması zorunlu olacak ve bu platformlara 9 aylık bir geçiş süresi tanınacaktır. Ziyaretçiler vatandaşlık numarası gibi ek kişisel bilgileri şirketlerle paylaşmaya zorlanmayacaktır.

Yeni yasaya göre nafaka süresi nasıl hesaplanacak?

Yoksulluk nafakası süresi, en az 5 yıl olmak şartıyla evlenme tarihi ile boşanma davasının açıldığı tarih arasındaki sürenin tam yarısı olarak hesaplanacaktır. Sağlık sorunu veya ileri yaş gibi istisnai durumlarda bu süre uzatılabilecektir.

Cinsiyet değiştirme yaşı kaç oldu?

Yeni yargı paketi taslağına göre cinsiyet değişikliği başvurularında aranan yaş sınırı 18’den 25’e çıkarılmakta, ayrıca evli olmama koşuluna ek olarak “çocuk sahibi olmama” şartı da getirilmektedir.

KAYNAKLAR: Adalet Bakanlığı 12. Yargı Paketi Kanun Taslağı Kurumsal Brifing Metni — TBMM Adalet Komisyonu Gündem ve Kanun Teklifleri Arşivi — Türk Ceza Kanunu ve Türk Medeni Kanunu Değişiklik Tablosu

✔️ Bu içerik YÜZDEYÜZHABER Editör Grubu tarafından tamamen özgün analizlerle desteklenmiş olup, YüzdeYüzHaber’in yayın ilklerine uygun olarak hazırlanmıştır.