Moskova ve Pekin Sessiz: Rusya ve Çin, İran’ı Kaderine mi Terk Etti?

ABD ve İsrail’in İran operasyonu derinleşirken gözler Tahran’ın dev müttefiklerine çevrildi. Rusya "derin hayal kırıklığı" yaşarken, Çin ekonomik can damarını koruma derdinde; işte devlerin gizli hesabı.

BEĞENDİM

ABONE OL

News

İngiltere’nin üslerini Washington’a açmasıyla küresel bir savaşa evrilen İran krizinde, Rusya ve Çin’in “stratejik sessizliği” dikkat çekiyor. Putin “insanlık dışı” diyerek kınasa da Ukrayna cephesiyle meşgul, Pekin ise “hayalet filolarıyla” petrolün peşinde; Tahran sahada gerçekten yalnız mı?

Kremlin’in İkilemi: Ukrayna mı, İran mı?

Rusya, İran ile imzaladığı stratejik ortaklık anlaşmalarına rağmen askeri bir müdahaleden uzak duruyor. Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, saldırıları “provokasyon” olarak nitelendirse de Moskova’nın şu anki önceliği Ukrayna cephesindeki kazanımlarını korumak.

Putin ve Trump Arasındaki “Ukrayna” Dengesi

Başkan Putin, Hamaney suikastını sert dille eleştirse de Donald Trump’ı kişisel olarak hedef almaktan kaçınıyor. Moskova, Trump’ın Ukrayna konusundaki arabuluculuk potansiyelini kaybetmek istemiyor. Bu durum, Rusya’nın İran desteğinin neden “söylem düzeyinde” kaldığını açıklıyor.

Silah Arkadaşlığından Savunma Paktına Geçilemedi

İran, Rusya’ya Şahid İHA’ları tedarik ederek Ukrayna’da güç verse de 17 Ocak 2025’te imzalanan stratejik anlaşma bir “karşılıklı savunma” vaadi içermiyor. Rusya, Verba hava savunma sistemlerini henüz Tahran’a teslim etmeyerek askeri riskini minimize ediyor.

Çin’in Petrol Diplomasisi: Hayalet Filolar Görevde

Pekin yönetimi için İran, bir askeri müttefikten ziyade dev bir “enerji istasyonu“. Çin, ABD yaptırımlarını “hayalet filolar” adını verdiği kayıt dışı gemi ağıyla delerek İran petrolünün %80’inden fazlasını satın alıyor ve Tahran ekonomisine can suyu olmaya devam ediyor.

ABD ordusu ve Pentagon yetkilileri İran'daki nükleer ve askeri üslere yönelik harekat planını inceliyor.

İLGİLİ HABER: NYT Savaşın Gizli Takvimini İfşa Etti: Netanyahu Trump’ı Nasıl İkna Etti?

Veto Kalkanı ve Ekonomik Sığınak

Çin, BM Güvenlik Konseyi’nde Tahran için diplomatik bir kalkan görevi üstleniyor. Ancak 2021’de imzalanan 25 yıllık stratejik anlaşma, askeri bir müdahaleyi değil, altyapı ve telekomünikasyon yatırımlarını kapsıyor. Pekin için öncelik, ticaret yollarının güvenliği.

[YÜZDEYÜZHABER ANALİZ]:

Rusya ve Çin için İran, “düşmesine izin verilemeyecek kadar değerli ama uğruna savaşılacak kadar hayati” değil. Moskova Ukrayna batağındayken, Çin ise küresel ticaret savaşında Trump ile yeni bir cephe açmak istemiyor. Okuyucumuzun bilmesi gereken acı gerçek şudur: Tahran, Batı’nın teknolojik ve askeri kuşatmasına karşı dev müttefiklerinden “silah” değil, sadece “taziye mesajı” ve “indirimli petrol talebi” alıyor. Bu durum, bölgedeki direniş ekseninin kırılmasına yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Rusya İran için savaşa girer mi?

Mevcut durumda Rusya’nın Ukrayna ile meşgul olması ve askeri anlaşmaların savunma paktı içermemesi nedeniyle doğrudan bir müdahale beklenmiyor.

Çin neden İran petrolünü alıyor?

Pekin, enerji güvenliğini sağlamak için yaptırımlara rağmen indirimli fiyattan aldığı İran petrolünü stratejik bir fırsat olarak görüyor.

Su-35 savaş uçakları İran’a ulaştı mı?

İran teslimat beklese de Rusya’nın askeri-teknik iş birliğini yavaşlatması nedeniyle uçakların sahada aktif kullanımı henüz gerçekleşmedi.

Çin’in bölgedeki stratejisi ne?

Çin, “itidal” çağrılarıyla ABD müdahalesini eleştirirken, bölgedeki ekonomik yatırımlarını korumak için denge politikası izlemeyi tercih ediyor.

YÜZDEYÜZHABER EKİBİ

Kaynaklar:
Financial Times Analiz Dosyası
Kremlin Resmi Açıklamaları (Dmitri Peskov)
BBC Dünya Servisi Küresel Çin Birimi
Rusya-İran Stratejik Ortaklık Anlaşması Metni